Vận chuyển hàng bằng container

Vận chuyển hàng hóa bằng container khác với phương pháp Vận chuyển hàng hóa truyền thống. Trong Vận chuyển hàng hóa bằng container có ba cách Vận chuyển hàng hóa:

1. Vận chuyển hàng hóa nguyên container (FCL - Full container load)

Hàng nguyên Container. Khi khách hàng (hay chủ hàng) thuê nguyên 1 Container để chở hàng. Hàng FCL thường đường chủ hàng (người gửi hàng/ người nhận hàng) đóng/ dỡ tại kho, nhà xưởng của họ. Chủ hàng có nghĩa vụ về việc đóng hàng và chịu trách nhiệm về điều kiện của hàng hóa được đóng trong Container.

Theo cách gửi FCL/ FCL, trách nhiệm về giao nhận, bốc dỡ và các chi phí khác được phân chia như sau:

a) Trách nhiệm của người Vận chuyển hàng hóa (Shipper)

Người Vận chuyển hàng hóa FCL sẽ có trách nhiệm:

- Thuê và vận chuyển container rỗng về kho hoặc nơi chứa hàng của mình để đóng hàng.

- Ðóng hàng vào container kể cả việc chất xếp, chèn lót hàng trong container.

- Ðánh mã ký hiệu hàng và ký hiệu chuyên chở.

- Làm thủ tục hải quan và niêm phong kẹp chì theo quy chế xuất khẩu.

- Vận chuyển và giaocontainer cho người chuyên chở tại bãi container (CY), đồng thời nhận vận đơn do người chuyên chở cấp.

- Chịu các chi phí liên quan đến các thao tác nói trên.

Việc đóng hàng vào container cũng có thể tiến hành tại trạm đóng hàng hoặc bãi container của người chuyên chở. Người Vận chuyển hàng hóa phải vận chuyển hàng hóa của mình ra bãi container và đóng hàng vào container.

b) Trách nhiệm của người chuyên chở ( Carrier).

Người chuyên chở có những trách nhiệm sau:

- Phát hành vận đơn cho người Vận chuyển hàng hóa.

- Quản lý, chăm sóc, Vận chuyển hàng hóa hóa chất xếp trong container từ khi nhận container tại bãi container (container yard) cảng gửi cho đến khi giao hàng cho người nhận tại bãi container cảng đích.

- Bốc container từ bãi container cảng gửi xuống tàu để chuyên chở, kể cả việc chất xếp container lên tàu.

- Dỡ container khỏi tàu lên bãi container cảng đích.

- Giao container cho người nhận có vận đơn hợp lệ tại bãi container.

- Chịu mọi chi phí về thao tác nói trên.

c) Trách nhiệm của người nhận chở hàng

Người nhận chở hàng ở cảng đích có trách nhiệm:

- Thu xếp giấy tờ nhập khẩu và làm thủ tục hải quan cho lô hàng.

- Xuất trình vận đơn (B/L) hợp lệ với người chuyên chở để nhận hàng tại bãi container.

- Vận chuyển container về kho bãi của mình, nhanh chóng rút hàng và hoàn trả container rỗng cho người chuyên chở (hoặc công ty cho thuê container).

- Chịu mọi chi phí liên quan đến thao tác kể trên, kể cả chi phí chuyên chở container đi về bãi chứa container.  

2. Vận chuyển hàng lẻ (LCL - Less than container load)  

Hàng xếp không đủ một Cont hay Hàng lẻ. Một lô hàng không đủ số lượng để thuê trọn Cont thì chủ hàng có thể gửi lẻ bằng cách ký hợp đồng vận tải vận chuyển hàng lẻ (gửi hàng LCL) với người gom hàng (Consolidation) để chở đi. Người gom hàng sẽ tập hợp, sắp xếp cho lô hàng lẻ thành những lô hàng đủ số lượng để sử dụng cách vận chuyển nguyên Cont. Một (01) Cont có thể được sử dụng để đóng các mặt hàng (có thể giống hoặc khác nhau) của nhiều chủ hàng (người gửi và/ hoặc người nhận) khác nhau. Chủ hàng sẽ giao hàng tại Bãi khai thác hàng lẻ (CFS – Container Freight Station), sau đó, tùy thuộc vào dịch vụ gom hàng được cung cấp bởi hãng tàu hoặc người gom hàng lẻ (consolidator), hãng tàu hoặc người gom hàng lẻ sẽ có nghĩa vụ và trách nhiệm với việc sắp xếp hàng vào Cont và vận chuyển đến địa điểm giao hàng.


a) Trách nhiệm của người Vận chuyển hàng hóa.

- Vận chuyển hàng hóa từ nơi chứa hàng của mình trong nội địa đến giao cho người nhận hàng tại trạm đóng container (CFS - Container Freight Station) của người gom hàng và chịu chi phí này.

- Chuyển cho người gom hàng những chứng từ cần thiết liên quan đến hàng hóa, vận tải và quy chế thủ tục hải quan.

- Nhận vận đơn của người gom hàng (Bill of Lading) và trả cước hàng lẻ.

b) Trách nhiệm người chuyên chở.

Ngưòi chuyên chở hàng lẻ có thể là người chuyên chở thực - tức là các hãng tàu và cũng có thể là người đứng ra tổ chức việc chuyên chở nhưng không có tàu.

- Người chuyên chở thực:

Là người kinh doanh chuyên chở hàng lẻ trên danh nghĩa người gom hàng. Họ có trách nhiệm tiến hành nghiệp vụ chuyên chở hàng lẻ rnhư đã nói ở trên, ký phát vận đơn thực (LCL/LCL) cho người Vận chuyển hàng hóa, bốc container xuống tàu, vận chuyển đến cảng đích, dỡ container ra khỏi tàu, vận chuyển đến bãi trả hàng và giao hàng lẻ cho người nhận hàng theo vận đơn mà mình đã ký phát ở cảng đi.

- Người tổ chức chuyên chở hàng lẻ.

Là người đứng ra tổ chức chuyên chở hàng lẻ, thường do các công ty giao nhận đứng ra kinh doanh trên danh nghĩa người gom hàng. Như vậy trên danh nghĩa, họ chính là người chuyên chở chứ không phải là người đại lý (Agent). Họ chịu trách nhiệm suốt quá trình vận chuyển hàng từ khi nhận hàng lẻ tại cảng gửi cho đến khi giao hàng xong tại cảng đích. Vận đơn người gom hàng (House Bill of Lading). Nhưng họ không có phương tiện vận tải để tự kinh doanh chuyên chở vì vậy người gom hàng phải thuê tàu của người chuyên chở thực tế để chở các lô hàng lẻ đã xếp trong container và niêm phong, kẹp chì.

Quan hệ giữa người gom hàng lúc này là quan hệ giữa người thuê tàu và người chuyên chở.

Người chuyên chở thực bốc container lên tàu, ký phát vận đơn cho người gom hàng (Vận đơn chủ - Master Ocean of Bill Lading), vận đơn cảng đích, dỡ container, vận chuyển đến bãi container và giao cho đại lý hoặc đại diện của người gom hàng ở cảng đích.

c) Trách nhệm của người nhận hàng lẻ

- Thu xếp giấy phép nhập khẩu và làm thủ tục hải quan cho lô hàng.

- Xuất trình vận đơn hợp lệ với người gom hàng hoặc đại diện của người gom hàng để nhận hàng tại bãi trả hàng ở cảng đích.

- Nhanh chóng nhận hàng tại trạm trả hàng (CFS)  

3. Vận chuyển hàng hóa kết hợp (FCL/LCL - LCL/FCL)

Phương pháp Vận chuyển hàng hóa này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL. Tuỳ theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thoả thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp Vận chuyển hàng hóa kết hợp. Phương pháp Vận chuyển hàng hóa kết hợp có thể là:

– FCL/ LCL: Một người gửi/ Nhiều người nhận

– LCL/ FCL: Nhiều người gửi/ Một người nhận

Khi giao hàng bằng phương pháp kết hợp, trách nhiệm của chủ hàng và người chuyên chở cũng có sự thay đổi phù hợp. Ví dụ: FCL/LCL thì trách nhiệm của chủ gửi và người chuyên chở khi gửi như là phương pháp gửi nguyên nhưng khi nhận, trách nhiệm của chủ nhận và người chuyên chở như phương pháp Vận chuyển hàng lẻ.

Từ 3 phương pháp vận chuyển hàng hóa bằng container kể trên ta có Terms of shipment:

– FCL/ FCL: Một người gửi/ Một người nhận

– FCL/ LCL: Một người gửi/ Nhiều người nhận

– LCL/ FCL: Nhiều người gửi/ Một người nhận

– LCL/ LCL: Nhiều người gửi/ Nhiều người nhận

Theo đó, các thuật ngữ liên quan dưới đây được sử dụng như điều kiện giao hàng (Delivery terms) để chỉ địa điểm cụ thể nơi mà hãng tàu hoặc khách hàng (chủ hàng/ người giao nhận) bắt đầu và kết thúc trách nhiệm đổi với việc vận chuyển, giao nhận lô hàng: 

– CY/ CY: Bãi Container (FCL) / Bãi Container (FCL)

– CY/ CFS: Bãi Container (FCL) / Bãi khai thác hàng lẻ (LCL)

– CFS/ CY: Bãi khai thác hàng lẻ (LCL) / Bãi Container (FCL)

– CFS/ CFS: Bãi khai thác hàng lẻ (LCL) / Bãi khai thác hàng lẻ (LCL)

4. Vận đơn đường biển - Bill of Lading

- Theo cách gửi FCL/FCL:

Vận đơn đã xếp hàng (Shipped on Board B/L): sau khi cont được xếp lên tàu & tàu rời cảng (cont xuất tàu), người gửi hàng ghi chú thêm “Shipped on  board date …” và ký xác nhận => ORIGINAL B/L được dùng trong thanh toán L/C.

- Theo cách gửi LCL/LCL

House B/L: người gom hàng cấp cho người gửi hàng trực tiếp, có thể dùng trong trường hợp thanh toán, mua bán và giao dịch.

Master B/L: người chuyên chở thực tế cấp cho người gom hàng, người nhận hàng là đại lý của người gom hàng ở cảng đích.

=> Nếu lô hàng qua nhiều co-loader, sẽ tồn tại nhiều MBL và HBL theo từng cấp bậc.

Straight BL / To Order BL / Surrendered BL / Telex Release

Sau khi bốc hàng lên tàu, vận đơn do người vận chuyển phát hành có thể là vận đơn đích danh (Straight B/L) và cũng có thể là vận đơn theo lệnh (To Order B/L).

Nguyên tắc chung luật hàng hải: người nhận hàng đều phải nộp bản gốc vận đơn thì mới nhận được hàng.

Nếu hàng đã đến cảng đích nhưng BL lại chưa đến, người gửi hàng có thể yêu cầu carrier đóng dấu lên vận đơn dòng chữ “SURRENDERED” để nói lên rằng bản gốc đã được thu hồi; thông báo cho đại lý ở cảng đích giao hàng không cần vận đơn bản gốc.

Việc thông báo này thường thể hiện qua hình thức một văn bản (điện báo, email, fax) gọi là “trả hàng ngay” (Express/ Telex Release).

Seaway Bill: Là một “vận đơn” nhưng không có chức năng là chứng từ sở hữu hàng hóa (document of title).

Người nhận hàng chỉ cần xuất trình giấy tờ (chứng từ) chứng minh người nhận hàng đúng là người có tên trên “Giấy gửi hàng đường biển” là có thể nhận hàng ngay khi tàu đến.

Xem thêm

Lý do lựa chọn vận chuyển hàng bằng container